26.6.24

RICARDO LITO MARTÍNEZ BARROS, EXALUMNO DO COLEXIO BENEDICTINO DE SAMOS, IN MEMORIAM

 

Hai menos de tres meses faleceu na súa casa de Baiona (Pontevedra), Ricardo Martínez Barros, exalumno do mosteiro de Samos e avogado en exercicio en Vigo. O seu pasamento repentino e inesperado aos 73 anos causou fondo pesar no colectivo de exalumnos do mosteiro de Samos. Con tal motivo, os seus compañeiros de estudos do mosteiro queremos tributarlle un emocionado recordo e trasladar á sociedade a súa relevancia persoal e profesional e asemade, expoñer o seu sincero amor e compromiso co mosteiro e coas terras de Samos.

A causa do incendio de 1951, o mosteiro de Samos trasladara o seu colexio de postulantado ás dependencias filiais de San Clodio, no Ribeiro. En 1960, despois de nove anos de obras de restauración, o mosteiro de Samos renacía en esplendor e canda el, o Colexio Benedictino. Ao colexio incorporáronse a maioría dos alumnos que xa estudaban en San Clodio, o cal explica a procedencia de moitos deles, oriúndos do Ribeiro, Celanova, O Carballiño, A Limia... E xunto a estes, unha nova e numerosa  promoción de estudantes de orixes diversas. A esta promoción de 1960 pertencía Ricardo Lito Martínez Barros.

Ricardo Lito constitúe un elo máis na longa historia que vincula o mosteiro de Samos con Valdeorras. En 1717 os monxes fundaban a próspera ferrería na parroquia de San Vicente de Leira (concello de Vilamartín de Valdeorras) e aquela fundición rendería á abadía samanense pingües beneficios. No ano 1937 falece en Bilbao o médico valdeorrés Vicente Fidalgo Tato e no seu testamento lega aos monxes de Samos o priorado de Santurxo (O Barco de Valdeorras), que era da súa propiedade. Os monxes venderían esta propiedade en 1944 e cos cartos obtidos amortizaron a hipoteca que solicitaran en 1939 para comprar a finca de Viladetrés (Samos).

En setembro de 1960 entraba na recén restaurada Schola Claustralis do mosteiro de Samos, Ricardo Lito Martínez Barros, con tan só 10 anos. Atrás quedaban a súa Éntoma natal, os espazos infantís vertebrados polos ríos Galir e  Sil, para mergullarse na austeridade da regra benedictina que imperaba nos claustros samanenses. Posteriormente virían outros dous alumnos de Éntoma e case unha decena máis doutros lugares de Valdeorras. Así se estableceu un novo vínculo entre Samos e Valdeorras, que aínda pervive.

Ricardo cursou os estudos de Humanidades no Colexio Benedictino durante catro anos e posteriormente, dous máis de Filosofía no noviciado do mosteiro, sempre con altas cualificacións e con proxección destacada. Mais, aquela vocación monacal percibida, truncouse despois de seis anos. Deixaría o mosteiro no ano 1966 e en 1972 inicia os estudos de Dereito na Universidade de Santiago, onde compartirá aulas con algúns compañeiros que andando o tempo serían ben coñecidos no ámbito político (Mariano Rajoy, Antolín Sánchez Presedo, Juan Miguel Diz Guedes, Millán Mon...), na xudicatura, na notaría, nas cátedras universitarias... O destino de Ricardo estivo na avogacía, no prestixioso bufete que en 1980 fundou e dirixiu en Vigo, no cal seguía activo horas antes do seu falecemento. A profesionalidade, a seriedade e a eficacia acreditaron o bufete como un dos máis resolutivos na cidade de Vigo. Ricardo, ademais, chegaría a ostentar en 1991 o cargo de Vicepresidente do Celta de Vigo durante a presidencia de Ignacio Núñez, período no que tivo que resolver a conversión do club en Sociedade Anónima Deportiva. Posteriormente faríase cargo dos servizos xurídicos do club

albiceleste. Nesta etapa tocoulle xestionar en 1995 a “crise dos avais” que levou ao club vigués e ao Sevilla durante unhas semanas a Segunda División B. Ricardo Martínez Barros foi o responsable de negociar directamente cos organismos implicados: Consello Superior de Deportes, Federación Española de Fútbol e Liga de Fútbol Profesional. Despois disto, dedicouse exclusivamente ao seu traballo de avogado, no que acadou notables éxitos e mesmo sentou xurisprudencia nalgunhas sentenzas que lles foron favorables aos seus defendidos.

Ademais, foi un prolífico articulista sobre temas legais, pronunciou múltiples conferencias, impartiu cursiños e dirixiu o programa de radio “Con la ley en la mano” durante máis de dez anos.

RICARDO LITO MARTÍNEZ BARROS E SAMOS

Seis anos internado no mosteiro de Samos, vivindo a observancia monástica da regra de San Bieito, deixan un pouso imborrable en quen o experimenta. Ricardo portou sempre con orgullo esa vivencia nos claustros de Samos e tiveron continuidade e permanencia no tempo ata a fin dos seus días. Na súa etapa de universitario acudiu en varias ocasións a Samos e hospedouse no mosteiro para preparar traballos e exames e convivir cos monxes. Anos máis tarde contribuíu e participou  como vicepresidente na fundación e traxectoria da Asociación de Amigos del Monasterio de Samos. Como avogado actuou prestando o seu asesoramento profesional de maneira totalmente desinteresada á Comunidade de Samos para proceder á venda de San Vicente do Pino á Xunta de Galicia e tamén no convenio de cesión do mosteiro de San Clodio. A partir de 1995 estivo sempre na comisión organizadora das Xuntanzas de excompañeiros do Colexio Benedictino, acudiu ás catro Xornadas de Traballo Voluntario no mosteiro e estivo na organización da homenaxe ao P. Maximino Arias Cuenllas, arquiveiro, bibliotecario e historiador do mosteiro. 


Pero, o maior vínculo con Samos sempre foi o afectivo, cara aos monxes, cara os compañeiros e cara á xente e ás terras de Samos, ás que volvía de visita con reiterada frecuencia.

O COLEXIO BENEDICTINO

Interesa para esta reportaxe unicamente a breve etapa 1960-1972, que foi o percorrido do Colexio Benedictino despois do incendio. Arredor de 152 nenos entraron polas súas portas a idades que ían desde os 10 anos aos 14. Catro reitores tutelaron o colexio (P. Perfecto Vázquez, P. Fructuoso Pisabarro, P. Modesto Fernández e P. Agustín Miguélez). O elenco de profesorado estivo formado por monxes  da Comunidade de Samos (P. Maximino, P. Perfecto, P. Victoriano, P. Elías, P. Albino, P. Domingo, P. Fulgencio, P. Antonio Galbán, P. Pedro de la Portilla, P. Frutuoso, P. Agustín, P. Modesto, P. Jaime...) e un só monxe leigo (D. Luís Núñez). Os estudos que se impartían eran de Humanidades, ensino privado,
sen recoñecemento oficial, e con orientación relixiosa. Un colexio de 24 horas ao día e 334 días ao ano (só o mes de agosto para ir de vacacións á casa familiar). O colexio pechouse en 1972 porque a comunidade de Samos fixou como obxectivo admitir unicamente como postulantes a monxe a persoas con maioría de idade.

AS XUNTANZAS

En 1995 os exalumnos do Colexio Benedictino de Samos organizamos a nosa primeira Xuntanza, despois de moitos anos sen vernos. Foi unha xornada emotiva, intensa e plena de contidos, onde a maioría dos actos transcorreron nas dependencias do mosteiro. Desde entón, as reunións mantivérone con periodicidade trienal e, desde hai tres anos, xa todos xubilados, estableceuse que a reunión fose anual.

                A estas Xuntanzas acudimos exalumnos de todas as promocións habidas desde o ano 1958 ao 1969. Moitos exalumnos non coetáneos coñecémonos nestas reunións. Aínda sen compartir aulas nin estar no colexio na mesma época, posuímos vínculos comúns suficientes para dar cohesión ao grupo en perfecta sintonía.


                Ricardo Martínez Barros acolleu con sumo entusiasmo estas reunións, ás que acudía sempre  con evidente alegría e estivo na organización deste evento desde os inicios. O seu saúdo aos compañeiros era sempre un amplo sorriso e un abrazo cálido. Ao longo dos decenios quedou manifesta a súa bonhomía, a súa elegancia no ser e no estar, a súa esmerada educación, a súa ampla cultura e o seu trato afable.

                O pasado 24 de marzo, un infarto truncou a súa vitalidade. Os compañeiros de aula e de tantas reunións sentiremos fondamente a súa ausencia, porque a súa personalidade era das que aglutinan e das que fomentan o benestar entre amigos. A súa memoria permanecerá connosco mentres vivamos, tal era o afecto que lle profesabamos. O sábado 15 de xuño, acollidos pola alcaldesa de Samos, María Jesús López, os compañeiros/amigos rendémoslle unha sinxela homenaxe a el e aos demais compañeiros que faleceron ao longo dos case tres decenios que abarcan as nosas Xuntanzas. A publicación deste artigo e a divulgación do compromiso samanense de Ricardo forman parte desa homenaxe sinxela e sentida.

       Manuel Busto Galego, exalumno do mosteiro e amigo de Ricardo Lito Martínez Barros.

1 comentario:

Anónimo dijo...

Grazas Manolo, por tan fermosa publicación, in memoriam, do querido amigo Ricardo Lito, sintome orgulloso de haber compartido 5 anos de estudios en Samos, e seguir coa sana amizade,
Ata que te fuche. D.E.P.
Grazas Manolo por faer que non se apague esa lume que prendeu en Samos e que materemos sempre.
Unha aperta